Dunyoda transchegaraviy suv resurslari

Bugungi kunda dunyoda taxminan 313 ta transchegaraviy daryo va ko‘l hamda 468 ta transchegaraviy yer osti suvlari tizimi mavjud. 153 ta davlat boshqa mamlakatdan keluvchi yoki boshqa mamlakatga oqib boruvchi suvlarga bog‘liq holda faoliyat yuritadi. Daryo va ko‘l havzalari dunyo bo‘yicha 3 milliarddan ortiq aholini o‘z ichiga oladi. Transchegaraviy daryolar yolg‘iz o‘zi dunyodagi chuchuk suv oqimining 60 foizini tashkil etadi. Transchegaraviy havzalar orasida faqat ikki davlat o‘rtasida taqsimlanganlari ham, nihoyatda yiriklari ham mavjud. Masalan, Dunay daryosi qariyb 19 ta davlat hududidan oqib o‘tadi yoki ular chegarasi bo‘ylab oqadi. Kongo, Niger, Reyn, Nil va Zambezi daryolari havzalari esa har biri 9–11 ta davlat hududini qamrab oladi. Osiyoda Mekong daryosi Xitoy, Myanma, Laos, Tailand, Kambodja va Vetnam orqali, Gang va Braxmaputra esa Xitoy, Hindiston hamda Bangladesh orqali oqadi. Ind daryosi Hindiston va Pokiston hududidan o‘tadi. Markaziy Osiyoda Amudaryo va Sirdaryo Qirg‘iziston, Tojikiston, O‘zbekiston, Turkmaniston va Qozog‘iston orqali oqadi. Qozog‘iston hududidan yana Xitoydan boshlanadigan Ili va Irtish daryolari, shuningdek Rossiya bilan bog‘liq boshqa daryolar ham o‘tadi. Yaqin Sharqda Iordan daryosi Isroil, Iordaniya va Suriya orqali, Tigr va Yevfrat daryolari esa Turkiya, Suriya va Iroq orqali oqadi. Amerika qit’asida Kolorado va Rio-Grande daryolari AQSh va Meksika hududidan o‘tadi.

E'lon qilingan: 4-iyul, 2026